1BiotechMIT Technology Review
Хараа сэргээх PRIMA суулгац Европт зөвшөөрөл авчээ
Насжилттай холбоотой шар толбоны доройтлын хүнд хэлбэрийн улмаас алдсан харааг сэргээх PRIMA систем Европт долдугаар сард зөвшөөрөл авчээ. Дэлхий даяар таван сая гаруй хүнд тохиолддог энэ эмгэгийн үед торлогийн эсүүд үхдэг бөгөөд уг систем АНУ-ын зохицуулагчийн зөвшөөрлийг хүлээж байна.
Дэлгэрэнгүй унших
Энд яригдаж буй эмгэг нь газарзүйн хатингаршил хэмээх тодорхой хэлбэр тул үр дүнг бүх төрлийн хараа алдалтад хамааруулж болохгүй. Харааны тодорхой үйлдлийг сэргээх нь төрөлхийн харааг бүрэн буцаахтай бас адил биш.
Цаашид өвчтөнүүд өдөр тутамдаа хэр сайн ашиглаж байгаа, үр дүн нь хэр удаан хадгалагдахыг ажиглах нь чухал. Зөвшөөрлөөс гадна үнэ, мэс заслын хүртээмж, ашиглаж сурах дэмжлэг бодит хэрэглээг шийднэ.
Эх сурвалж: This implant can restore sight for patients with macular degeneration2BiotechMIT News Biotech
Эсүүдийн «яриа»-г AI-аар тайлж байна
MIT-ийн танилцуулсан тооцооллын шинэ арга эсүүд хоорондоо хэрхэн дохио солилцож, эд болон зохион байгуулагддагийг судалжээ. Энэ нь үүдэл эсийн инженерчлэл, өвчний загварчлал, цаашдын эмчилгээний судалгаанд туслах боломжтой.
Дэлгэрэнгүй унших
Эсүүдийн «хэл» гэдэг нь үг өгүүлбэр биш, биологийн дохио ба тэдгээрт үзүүлэх хариу үйлдэл юм. Нэг эсийг дангаар нь судлахаас гадна хөршүүдтэйгээ хэрхэн харилцаж байгааг ойлгох нь эдийн бүтэц, үйл ажиллагааг тайлбарлахад хэрэгтэй.
Гэхдээ харилцааны хэв маягийг тооцооллоор илрүүлэх нь түүнийг лабораторид удирдаж чадсаны баталгаа биш. Дараагийн чухал шалгуур нь загварын таамаг туршилтаар батлагдах, өөр төрлийн эдэд мөн ажиллах эсэх юм.
Эх сурвалж: AI model decodes the language cells use to communicate3SpaceNASA Technology
Сарны батарейд Монголын өвлөөс ч хэцүү даалгавар бий
NASA Сарны өмнөд туйлын эрс хүйтэнд ажиллах батарей хөгжүүлж байна. Өвлийн өглөө машин асахгүй байхтай төстэй асуудал ч Саран дээр цэнэг дуусах нь зөвхөн тав тух бус, төхөөрөмжийн ажиллагааг бүхэлд нь шийдэх эрсдэлтэй.
Дэлгэрэнгүй унших
Хүйтэнд батарейн химийн урвал удааширч, гаргаж чадах чадал нь буурдаг. Сарны төхөөрөмжийн хувьд батарейг дулаан байлгахад ч эрчим хүч хэрэгтэй тул хадгалсан цэнэгээ ажилдаа зарцуулах уу, өөрийгөө хамгаалахад ашиглах уу гэсэн тооцоо гарна.
Энэ судалгааг бэлэн болсон бүтээгдэхүүн гэж ойлгох хэрэггүй. Цаашид хүйтэнд цэнэг авах чадвар, олон мөчлөгийн эдэлгээ, дулаалга ба халаалтын нэмэлт жинг хэрхэн тэнцвэржүүлэхийг харах нь сонирхолтой.
Эх сурвалж: NASA Develops Batteries to Power Humanity’s Return to Moon4ScienceQuanta Magazine
Тархигүй ч наймаа хийдэг: хөрсөн доорх мөөгний ертөнц
Хувьслын биологич Тоби Киерс мөөгний сүлжээ ургамалтай шим тэжээл солилцож, нүүрстөрөгчийг хөрсөнд хадгалахад хэрхэн оролцдогийг тайлбарлажээ. Тархигүй эдгээр организм нөөцөө хуваарилдаг нь байгалийн тун сонирхолтой «наймаа» юм.
Дэлгэрэнгүй унших
Энэ солилцоонд мөөг ургамалд хөрсний шим тэжээл хүргэж, ургамлаас нүүрстөрөгчийн нэгдэл авдаг. Гэхдээ «наймаа» гэдэг нь хүнийх шиг бодож тохиролцдог гэсэн үг биш, харин нөөцийн урсгалыг ойлгуулах зүйрлэл юм.
Ийм харилцааг ойлгох нь хөрсний эрүүл мэнд, бэлчээр, тариалангийн судалгаанд хэрэгтэй. Харин мөөгний сүлжээг уур амьсгалын бэлэн шийдэл гэж үзэхээс өмнө нүүрстөрөгч хэдий хугацаанд, ямар нөхцөлд хадгалагддагийг хэмжих шаардлагатай.
Эх сурвалж: How Do Fungi Keep the Planet Healthy?5ScienceQuanta Magazine
Гурван «сүнслэг» галактик харанхуй материйн тааврыг хөдөлгөв
Гурван бүдэг галактик мөргөлдөөний улмаас харанхуй материа алдсан байж болохыг Quanta тайлбарлажээ. Хэрэв энэ тайлбар батлагдвал харанхуй материйн мөн чанарыг ойлгоход тусалж, түүнийг таталцлын өөр онолоор орлуулах хувилбаруудад сорилт болно.
Дэлгэрэнгүй унших
Харанхуй материйг шууд гэрлээр нь хардаггүй, харин таталцлын нөлөөгөөр нь судалдаг. Тиймээс од, хий нь байгаа хэрнээ харанхуй матери нь бага мэт харагдах галактикууд ердийнхөөс онцгой туршилтын талбар болдог.
Гэхдээ мөргөлдөөний тайлбар одоогоор боломжит хувилбар хэвээр. Дараагийн ажиглалтаар эдгээр галактикийн хөдөлгөөн, масс, үүслийн түүхийг нарийвчлах нь «байхгүй мэт» зүйл үнэхээр дутаж байгаа эсэхийг шалгана.
Эх сурвалж: Triplet of ‘Ghostly’ Galaxies Hints at What Dark Matter Is — and Isn’t6AIQuanta Magazine
AI-ийн шалгалтын оноонд хэр итгэж болох вэ?
Судлаач Мориц Хардт хиймэл оюуны чадварыг хэмждэг жишиг сорилууд суурь асуудалтай ч засах боломжтой гэж үзэж байна. Quanta-гийн ярилцлага шинэ загварын өндөр оноог бодит амьдралын найдвартай ажиллагаатай яагаад шууд адилтгаж болохгүйг сөхжээ.
Дэлгэрэнгүй унших
Шалгалтад сайн дүн авах, хэрэглэгчийн ажлыг сайн хийх хоёр өөр зүйл. Сорилын асуулт, хэмжих арга, ашиглах нөхцөл зөрвөл нэг хүснэгтийн тэргүүлэгч таны хэрэгцээнд хамгийн тохиромжтой загвар байх албагүй.
AI хэрэгсэл сонгохдоо зөвхөн нийт оноо бус, өөрийн хэл, даалгавар, өгөгдөл дээр турших нь илүү хэрэгтэй. Монгол хэлний хэрэглэгчдийн хувьд утга алдагдуулахгүй орчуулах, эх сурвалжаа зөв заах, мэдэхгүйгээ хүлээн зөвшөөрөх чадварыг тусад нь шалгаж болно.
Эх сурвалж: He Wants AI Benchmarking To Be a Science, Not a Dark Art7ScienceNIST News
GPS тасарсан үед туслах гэрлийн «туузан метр»
NIST гэрлийг хэмжих чипэн төхөөрөмж танилцуулжээ. Энэ нь зөөврийн нарийн цаг хэмжилтийг хөгжүүлж, GPS хүрэхгүй эсвэл зориудаар саатуулагдсан үед навигацад хэрэгтэй дохио өгөх технологийн нэг хэсэг болох боломжтой.
Дэлгэрэнгүй унших
Навигацад зөвхөн газрын зураг биш, маш нарийн цагийн мэдээлэл хэрэгтэй. Гэрэлд суурилсан хэмжилтийн төхөөрөмжийг жижигрүүлэх нь лабораторийн нарийвчлалыг хөдөлгөөнт системд ойртуулах нэг зам юм.
Гэхдээ шинэ чипийг GPS-ийг дангаараа орлох бэлэн төхөөрөмж гэж ойлгож болохгүй. Цаашид бодит орчны доргилт, температурын өөрчлөлтөд хэр тогтвортой ажиллах, бусад навигацын системтэй хэрхэн нэгтгэх нь чухал.
Эх сурвалж: New Chip-Based ‘Tape Measure’ for Light Could Revolutionize Mobile Timekeeping and Enhance National Security