Future Weekend: Сарны стартап, сансрын интернет ба хөзрийн математик

Astrobotic өмнө нь сар руу ачаа хүргэх арилжааны даалгавраар танигдсан ч энэ зах зээл одоо ганц удаагийн туршилтаас илүү тогтвортой логистик, давтамжтай үйлчилгээ шаардах шат руу орж байна. Voyager-ийн дэд бүтэц, хөрөнгө, засгийн газрын гэрээний туршлага нь жижиг сансрын компанид ганцаараа удаан барихад хүнд ачааг хөнгөлж мэднэ. Анхаарах зүйл нь NASA-гийн сарны баазын төлөвлөгөө бодит төсөв, цагийн хуваарьтай хэр нийцэх вэ гэдэг. Сарны эдийн засаг романтик сонсогддог ч эцэстээ буух чадвар, дахин давтагдах найдвартай ажиллагаа, нэг килограмм ачааны өртгөөр хэмжигдэнэ.

Өнөөдөр AI хэрэгсэл ашиглана гэдэг зөвхөн имэйл бичүүлэх, кодын мөр бөглүүлэхээс цааш явжээ. LLM нь системийн шаардлага боловсруулах, эх кодын эмзэг байдал хайх, олон эх сурвалжтай техникийн хэлэлцүүлгийг нэгтгэх зэрэг инженерийн ажлын урсгалд орж байна. Гэхдээ “prompt бичиж чаддаг” байх нь хангалтгүй. Загварын хязгаар, дата нууцлал, hallucination, үнэлгээний арга, аюулгүй нэвтрүүлэлт зэрэг ойлголтгүй бол AI туслах биш, гоёмсог эрсдэл болж мэднэ.

Энэ бол амралтын өдрийн хамгийн хөгжилтэй шинжлэх ухаан: хөзөр холих нь казиногийн ширээний жижиг хөдөлгөөн мэт боловч магадлал, санамсаргүй процесс, мэдээлэл хэр хурдан “мартагддаг” тухай гүн математиктай. Төгс riffle shuffle хийж чаддаг илбэчин цөөн, харин жирийн хүмүүсийн холилт илүү эмх замбараагүй. Ийм судалгаа зөвхөн хөзөрт хамаарахгүй. Санамсаргүйжүүлэлт нь криптограф, simulation, алгоритмын тест, статистикийн аргачлалд суурь үүрэгтэй. Өөрөөр хэлбэл poker night дээрх жижиг асуулт дата шинжлэх ухааны том зарчим руу гулсаад орчихдог.

NASA нийтлэлдээ үүнийг хөгжмийн фестивалийн өөр өөр тайз дамжихтай зүйрлэсэн нь хөөрхөн: Curiosity “band” сонсохгүй, харин хад чулууны “bands” буюу давхарга, өнгө, бүтэцтэй зурвасуудыг хэмжиж байна. Эдгээр нь эртний ус, тунадас, салхи, химийн нөхцлийн ул мөр байж болно. Curiosity 2012 оноос хойш ажиллаж буй ахмад робот ч Ангарагийн геологийн нарийн зураглалыг улам баяжуулсаар байна. Дараагийн сонирхолтой зүйл нь эдгээр ажиглалт Perseverance-ийн дээж цуглуулах даалгавар болон ирээдүйн Mars Sample Return төлөвлөгөөтэй хэр холбогдох вэ гэдэг.

Blue Canyon Technologies нь жижиг хиймэл дагуулын платформ, subsystem-үүдээрээ танигдсан компани. Харин MDA Space-ийн хувьд энэ худалдан авалт нь технологи авахаас гадна АНУ-ын батлан хамгаалах, тагнуул, иргэний сансрын гэрээнүүдэд ойртох стратегийн хаалга болж байна. Сансрын салбар улам бүр “пуужин хөөргөх” ганц бизнес биш болж, хиймэл дагуулын үйлдвэрлэл, өгөгдөл, засгийн газрын гэрээ, үндэсний аюулгүй байдлын нийлмэл зах зээл болж байна. Дараагийн алхам нь энэ нэгтгэл үнэхээр хурдан үйлдвэрлэл, найдвартай нийлүүлэлт авчрах эсэх.

Алхам тоологч, sleep score, productivity dashboard, OKR, KPI — бидний өдөр тутмын амьдрал жижиг самбаруудаар дүүрсэн. Тоо нь ойлгомжтой, харьцуулахад амар, шийдвэр гаргахад хэрэгтэй. Гэхдээ хэмжиж байгаа зүйл нь зорилго болж хувирах мөчөөс асуудал эхэлдэг. AI-ийн эринд энэ бүр ч чухал. Загварын чанар, ажилтны бүтээмж, хэрэглэгчийн сэтгэл ханамжийг нэг оноогоор багасгах тусам “оноо сайжруулах” тоглоом бодит чанарыг орлож мэднэ. Сайхан dashboard хараад амрахын өмнө юу хэмжигдээгүй үлдсэнийг асуухад илүүдэхгүй.