Ерөнхийлөгчийн засаглалтай болцгооё

2018-02-21
 
1992 оноос хойш Монгол улс парламентийн засаглалтай болсон. Түүнээс хойш 2017 оны байдлаар ямар үр дүнд хүрэв гэдгийг дүгнэж үзэхэд:
Монгол орны эрт дээр үеээс уламжлан ирсэн хуульт ёсыг сэргээн, шудрага ёсыг бий болгох талаар Ц.Нямдорж тэргүүтэй хуульчид асар их хөдөлмөр, хүч чармайлт гарган 500 гаруй хуулийг гарган мөрдүүлснийг үгүйсгэж ерөөсөө болохгүй. Цаашид ч хууль эрхзүйн акт баримтыг сайжруулан, улс орны аюулгүй байдлыг хангах, хөгжүүлэх, хүмүүсийн аж амьдралыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээг хуульчлан, түүний хяналтыг тавьж ажиллах нь зүйтэй. 
Харин хувийн эрх ашгийг Улс орныхоос илүүд үздэг хүмүүс, мөнгө ихтэй баячууд олноор Парламентад орсноос  түүний засаглалыг ашиглан үндэсний баялгаа хувааж идэн, ядууруулах  алхамыг хийж байгааг өөрчлөх зайлшгүй хэрэгтэй боллоо.
3 сая хүн амтай 70 орчим сая малтай, маш их баялагтай, өдий төдий уул уурхайн үйлдвэрүүдтэй, барилгажилт өндөр хэмжээнд хөгжсөн Монгол Улсын иргэд дэлхийн хамгийн жаргалтай, баян орон байх боломжтой билээ. 
Гэтэл Парламентийн засаглалын үр дүнд гадаадаас их хэмжээний зээл авч /23 их наяд төгрөг/, үндэсний орлогоосоо хэд дахин давсан өрөнд орж, уг зээлээр цөөхөн хүн баяжиж, хувааж иддэг болсноор хүн амын дийлэнх нь ядуурч,  амьдрахад бэрхшээлтэй болсноор гадаад орон руу олноор дүрвэн гарах боллоо. 
Хэн хуваан авч байна гэхээр нөгөө Парламентийн гишүүд, тэдний намын зүтгэлтнүүд. 
Өөрөөр хэлбэл Монгол Улсыг их өрөнд оруулж, эргэн төлөгдөх найдвар багатай зээлээр янз бүрийн төслүүдийг санхүүжүүлэх нэрээр дээрх парламентийн гишүүдийн компаниуд хуваан авчээ. Үүний нэг тод жишээ УИХ-ын гишүүн асан Гарамгайбаатарын үйлдэл. Түүнтэй төстэй олон үйлдлээр дийлэнх Их Хурлын гишүүд, тэдний гэр бүл, компаниуд баяжсан байдаг. 
Засгийн Газар нь УИХ-ын гишүүдийн бизнесийг дэмждэг үйлчилгээний байгууллага болж хувирсны дээр, улс орны эрх ашигт нийцсэн арга хэмжээг төлөвлөн гэрээ хэлэлцээр байгуулахаар УИХ-д хандахад УИХ-н гишүүдэд ашиг орлого оруулахгүй бол томоохон төслүүдийн саналыг унагааж, улс орны хөгжилд саад хийдэг боллоо.  
Их Хурлын гишүүд яамны сайдад үүрэг өгөх эрхтэй, хэрэв тэдний бизнесийг дэмжихгүй бол ямар нэг шалтгаан олж сайдыг огцруулах асуудлыг тавьж дарамлана. Их хурлын гишүүнд өрсөлдөхөөр их мөнгө зарцуулснаа нөхөхийн тулд төсөл нэрээр төрөөс тэрбум тэрбумаар мөнгийг авч идэн баяжихыг эрмэлздэг удирдлагын системтэй засаг төр ажилладаг болсон нь үнэхээр харамсмаар.
Сум орон нутгаас их хуралд сонгогдсон гишүүд дахин сонгогдохын тул 70 сая мал бүхий малчид буюу Монгол Улсын ажиллах хүчний дөрөвний нэгийг бүрдүүлж буй малчдаас нэгч төгрөгийн татвар авахгүй байхыг чухалчилж, улсыг ядууруулах гол бодлогыг гаргаж, үйлдвэрлэл явуулж орлого олж байгаа хүн бүр татвар төлж байх Үндсэн Хуулийн заалтаа УИХ хэрэгжүүлэхгүй байна. 
Уг нь орон нутагт засгаас төсвийн хөрөнгө мөнгө авахгүйгээр мал аж ахуйн орлогоор бие даан хөгжих боломжтойг дээр үеийн хөдөө аж ахуйн нэгдэл, сангийн аж ахуй гэж байхад Нэгдэл, Сангийн аж ахуйн дарга нар хариуцан ажиллаж, бааз суурийн нь тавьж өгсөн жишээ байдаг.
Монгол улсын аж ахуйн нэгжүүд, хувийн хэвшлийн байгууллагуудын татвараар олсон орлого, дээр нь зээл тусламжийг нэмэгдүүлж, аймаг, сумдын төсвийг бүрдүүлж, хөрөнгө оруулалтыг хариуцан гаргаж,  малчдын эрүүл мэнд, боловсрол, малын эмчилгээг хангаж,  өвс, тэжээлийн тусламж үзүүлж, малыг өсгөн баяжих боломжийг бүрдүүлж өгсөөр байна.
Түүний үр дүнд малын тоо 70 саяд буюу 100 гаруй сая хонь толгойд хүрэн баяжиж байгаа юм шиг мөртөө мал аж ахуйгаа сүйрүүлэх бодлого барьж байна. 
Монгол орны бэлчээрийн даацийг 65 орчим сая хонь толгой байна гээд эрдэмтэд 1970-аад оны үед тодорхойлсон. Саяхан эрдэмтэд судлан бэлчээрийн даац хэтрэн, аюултай байдалд орсныг тодорхойлон гаргаж анхааруулж, сонин хэвлэлд мэдээлсэн. 
Тэхлээр 100 сая толгой мал бэлчихээр бэлчээрийн мал иддэг ашиг шим ихтэй гол өвс ургамлууд устаж, хортой, ашиг шим багатай ургамлууд үлдээд 2003-2008 оных шиг хуурайшилтай  жилүүд давтагдахаар идэх өвсгүй болж, өнгөрсөн жил шиг их цас орох үед малын дийлэнх хэсэг нь үрэгдэж, малчид ядуурах замд орохоор байгаад Парламент тодорхой арга хэмжээ авахгүй байсаар байна.
Монгол улс зах зээлийн системд шилжлээ гэж улс төрчид, эдийн засагчид дүгнэдэг боловч улс орны эдийн засгийн гол тулгуур болсон мал аж ахуй маань жалга довны гишүүдийн бодлогоор түүнд орсонгүй.
Үндсэн Хуульд өөрчлөлт оруулахаар түүвэр сонголтоор 1500 хүнийг цуглуулж, Парламентын засаглалыг бэхжүүлэх, Ерөнхийлөгчийн эрх мэдлийг хумиж, өөрийн мэдлийн дагавар хүү болгох гэсэн асуудлуудыг тулган хэлэлцүүлж, жүжиг тоглосон нь явуургүй болсон нь илт харагдаж, одоогийн засаглал Монгол Улсад тохирохгүй байгаа нь мэдэгдэж,  Парламентийг тараах эрхтэй, ард нийтээр сонгосон, хүчтэй Ерөнхийлөгчийн засаглалд орох шаардлагатай болсныг харууллаа.
Ингэж баян орныг улс төрийн аргаар ядууруулж, өрөнд оруулсан Парламентын засаглалыг Үндсэн Хуулиндаа өөрчлөлт оруулах замаар Ерөнхийлөгчийн засаглалд шилжүүлж, эх орон ард түмнээ бодсон засаг төртэй болох хэрэгтэй боллоо.
 
Ерөнхийлөгчийн засаглал
 
Бүх ард түмний сонгуулиар сонгогдсон Монгол Улсын Ерөнхийлөгч нь Засгийн Газраа бүх ард түмний сонгуулиар ялсан намаас дэвшүүлэн гаргаж ирсэн Ерөнхий сайдтай хамтран зохион байгуулна.
Ерөнхийлөгч нь Улсын Их Хурлыг тараах, дахин сонгууль явуулах эрхтэй байх ба УИХ-ын гишүүний хууль зөрчсөн үйлдлийг Улсын Дээд шүүхэд оруулан шийдвэрлүүлж байх үүрэгтэй, хяналтын механизмтэй ажиллана.
Ерөнхий сайдыг Ерөнхийлөгч УИХ-д оруулж зөвшөөрүүлэн Ерөнхийлөгчийн зарлигаар томилно. Ерөнхий сайд нь яамдыг зохион байгуулах асуудлыг  УИХ-д оруулж батлуулна.
Ерөнхий сайд Яамны сайд нарыг сонгон  Ерөнхийлөгчийн зарлигаар томилно.
Яамны сайдад тухайн салбартаа 10-аас доошгүй жил ажиллаж, салбарын үйл ажиллагаа уялдалгааг сайн мэддэг, Монгол Улсын Зөвлөх болон Магистраас доошгүй эрдмийн зэрэгтэй, олон улсын хэмжээнд хэрэглэдэг гадаадын аль нэг хэлний мэдлэгтэй хүн байхаар хуульчлах хэрэгтэй.
Яамны сайд бүрийн улс эх орны өмнө хүлээх үүрэг, хариуцлага, ард түмний аж амьдрал, ахуй соёлыг дээшлүүлэх талаар гүйцэтгэх үүргийг тодорхой зааж өгсөн байх хэрэгтэй. 
Жишээ хэлэхэд: Монгол Улсын Эрчим хүчний сайд хямд эрчим хүчээр ард түмнээ хангах үүрэг хүлээдэггүй, аль болохоор их хөрөнгөөр үйлдвэр байгуулж, өндөр үнээр эрчим хүчийг борлуулж ашиг хонжоо олоход чиглэгдсэн, ядуурлыг нэмэгдүүлсэн үйл ажиллагаа явуулж байна шүү дээ.
Одоогийн хуулиудад төрийн захиргааны төв байгууллагын бүрэн эрхийг зааж өгсөн байдаг боловч уг байгууллагын хүлээх үүргийг орхигдуулсан байдаг тул хуульд заавал үүрэг, хариуцлагыг зааж өгдөг болох хэрэгтэй бөгөөд түүний биелэлтээр төв байгууллагын болон удирдлагын үйл ажиллагааг дүгнэх боломжтой болох хэрэгтэй.
Засгийн Газар нь Улсын Ерөнхий прокурор ба Авилгатай тэмцэх газрын даргыг сонгон УИХ-д оруулж зөвшөлцөн Ерөнхийлөгч томилдог байх.
 
Шүүх засаглал
 
Монгол Улсын Сонгуулийн ерөнхий хороо Монгол Улсын Ерөнхий шүүгч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн тэргүүнийг сонгох ажлыг хариуцан явуулна.
Ерөнхий шүүгч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн тэргүүнд Улсын дээд шүүх, аймаг, нийслэл, хот, дүүргийн тэргүүн шүүгч нараас нэрээ дэвшүүлж, сонгуулийн ерөнхий хороонд материалаа бүрдүүлэн, хуулиар батлагдсан зохих шалгуурыг хангасан эсэхийг шалган нэрийг дэвшүүлнэ. 
Сонгуульд шүүгчийн эрх авсан бүх шүүгчид оролцохоос гадна Улс, аймаг, нийслэлийн Прокурорын бүрэлдэхүүн ба Өмгөөлөх эрх бүхий өмгөөлөгчид оролцон хамгийн олон санал авсан хүн Монгол Улсын Ерөнхий шүүгч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн тэргүүн болж, түүнийг сонгуулийн ерөнхий хороо УИХ-д оруулж баталгаажуулна.
Ерөнхий шүүгч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн тэргүүн нь дээд болон дунд, доод шатны шүүхийн бүрэлдэхүүнийг томилж, зохион байгуулна. 
Энэ нь Шүүх засаглалын Ерөнхийлөгч, Засгийн Газар, Их хурлаас хараат бус ажиллагааг хангана.
 
 
Б.Дагвадорж
Усны эрчим ХХК-ий ерөнхий захирал
Доктор (Ph.D), Монгол Улсын Зөвлөх инженер

Сурталчилгаа

Сэтгэгдэл

  1. Getting A Loan |

    payday loans florida <a href="http://installmentloans.bid">installment loans online</a> emergency loans for veterans <a href=http://installmentloans.bid>online installment loans</a>

  2. Gueststymn |

    guest test post <a href=" http://temresults2018.com/ ">bbcode</a> <a href="http://temresults2018.com/">html</a> http://temresults2018.com/ simple

  3. Cash Loan |

    installment loans <a href="http://installmentloans.bid">installment loans</a> direct lender installment loans <a href=http://installmentloans.bid>installment loans</a>

  4. Instant Online Loans |

    installment loans no credit check <a href="http://installmentloans.bid">installment loans no credit check</a> bad credit installment loans <a href=http://installmentloans.bid>installment loans guaranteed</a>

  5. Fastest Payday Loan |

    installment loans <a href="http://installmentloans.bid">payday loans florida</a> installment loans <a href=http://installmentloans.bid>installment loans no credit</a>

  6. Pay Day Loan |

    check payday <a href="http://installmentloans.bid">installment loans</a> bad credit installment loans <a href=http://installmentloans.bid>bad credit installment loans</a>

  7. Spotloan |

    no fuss payday loans <a href="http://installmentloans.bid">online installment loans</a> usa loan <a href=http://installmentloans.bid>installment loans no credit</a>

  8. Cash Loan |

    installment loans <a href="http://installmentloans.bid">online installment loans</a> direct lending <a href=http://installmentloans.bid>online installment loans</a>

  9. vglygd |

    5o25S7 <a href="http://fmtxawfylfdx.com/">fmtxawfylfdx</a>, [url=http://ioekgmwzujhr.com/]ioekgmwzujhr[/url], [link=http://mccoyyjgcpbs.com/]mccoyyjgcpbs[/link], http://mumsedgzyixb.com/

  10. Luther |

    What do you study? <a href=" https://weteachquran.com#coin ">diflucan</a> The U.S. State Department praised Panama's decision to raid the ship, which it said had a history of involvement in drug smuggling, and warned the vessel would be violating United Nations Security Council resolutions by shipping arms.

  11. Ramiro |

    Wonderfull great site <a href=" https://matrixglobal.net.id#nicholas ">clomid</a> After a series of strokes and kidney failure, she died in Los Angeles. Novak, her companion for 26 years, opted for an open casket for her funeral because he thought she looked so young still. Summing herself up, she wrote in her autobiography: "I became a star in the third person, even to myself. It didn't frighten me. I got fun out of being a legend and an institution."

  12. Steep777 |

    What are the hours of work? <a href=" http://ttstaller.com#weekly ">cipro </a> At other times, you might have to change at Dol-de-Bretagne. Check at the bus station. I recommend the St Malo option simply because it’s a lively and lovely place to return to, once the sightseeing’s done, with a fine harvest of bars and restaurants. Should you prefer to pass by Paris, however, head for the Montparnasse station and take the TGV to Rennes. From there, there’s a bus direct to the Mont St Michel, or you could take a further, regional train to Pontorson - from where there’s a brand new shuttle direct to the Mont St Michel car park.

  13. Damian |

    Where did you go to university? <a href=" http://www.ccpirapuato.com ">levitra</a> SYDNEY, Sept 23 (Reuters) - Most Asian markets slipped onMonday as a soft lead from Wall Street and renewed concernsabout the Federal Reserve's policy stance took the shine off anupbeat survey on China's manufacturing sector.

  14. Rodrick |

    When can you start? <a href=" https://matrixglobal.net.id ">viagra</a> "Dropping the Muslim Brotherhood would obliterate their popularity with the pro-Brotherhood camp in the Arab world. They have taken a gamble and they hope that it might pay off at some point in the future," he said.

  15. Luther |

    What do you do? <a href=" http://ttstaller.com#anyhow ">cialis</a> She pointed to the recent IPOs of Facebook andGroupon. Groupon in 2011 was plagued by questions aboutits reliance on what some considered to be unusual accountingpractices. Facebook faced serious doubts last year after its IPOfiling described its lack of mobile advertising as a riskfactor.

  16. Mickey |

    We need someone with qualifications <a href=" http://ttstaller.com#savagely ">cialis</a> To determine whether nighttime sleep affected the students' memory recall, the researchers also tested students the next morning and saw similar results, meaning the children cannot "make up" on missed sleep time.

  17. Dorsey |

    magic story very thanks <a href=" https://weteachquran.com ">cialis</a> On Independence Day weekend 1960, after endless retrials had so financially crippled ArmaLite that it had been forced to sell the AR-15 to its rival Colt, Gen Curtis LeMay, the US Air Force deputy chief of staff and the model for the deranged Gen Buck Turgidson in Stanley Kubrick's Dr Strangelove, was handed one of the rifles by a Colt executive at a birthday barbecue in Maryland. Faced with three watermelons as targets, LeMay shot the AR-15 at one 50 yards away, and at another 100 yards further still, before inspecting his exploded quarry. 'He was impressed,' the Colt executive later recalled. 'So I asked him, "Do you want to shoot the other one?" He said, "Hell no, let's eat it."' The AR- 15 had found its champion at the Pentagon.

  18. Roderick |

    Have you got any experience? <a href=" https://weteachquran.com#worship ">levitra</a> A U.S. defense official said the State Department and FBIwere leading the American response to the incident. A seconddefense official said the U.S. Marine Corps has a small trainingunit in the region but it was not clear if it would getinvolved.

  19. Coolman |

    I'd like to take the job <a href=" http://soprof.com.mx#betty ">cipro </a> Keeping tabs on every loan and figuring out exactly what is due each month can be tricky. Consolidating those loans can eliminate some of the confusion, says financial aid expert Mark Kantrowitz, publisher of Edvisors.com.

  20. Sonny |

    We'll need to take up references <a href=" http://vvasoftware.com#odour ">kamagra</a> In the glory days, he recalled, Giants defenders chased down quarterbacks when Big Blue had a lead, essentially closing out games after dominant offensive performances. But these Giants have led for just 2:42 in the second half, so there have been few chances to tee off.

  21. Lincoln |

    I'd like to cancel this standing order <a href=" https://matrixglobal.net.id ">ventolin</a> “Coming out of Sunday, the conversation is now shifted to the larger issue of race in general in our community,” she said. “There are several different approaches because Miami is so divided politically.”

  22. Ramiro |

    I'm not working at the moment <a href=" https://weteachquran.com#entertained ">viagra</a> HitFix helps you discover what’s next in entertainment news, before your friends. We leave out the gossip and celebrity scandal, and instead get to the heart of helping you decide what movies, TV shows, videos, music and events are worth your time and which ones you can skip. Our team of well-known journalists provide the latest news, analysis, reviews, recaps, interviews and exclusives 24 hours a day so that you always have a pulse on What’s Next in Entertainment. Find HitFix on the web, mobile, Facebook, Twitter and across the nation on digital displays in your hometown.

  23. Micheal |

    What's the current interest rate for personal loans? <a href=" http://vvasoftware.com#aid ">levitra</a> Sources suggest Apple is not pleased with iPhone remaining a point of purchase with telecommunications outlets like AT&T and Verizon.The source states the purpose of the Apple Store is to draw in customers for a total Apple experience, and, of course, review other products such as the Mac and iPad. This newest revelation may determine if the iPhone 6 will remain in locally owned stores or extend to companies like AT&T for pre-orders.

  24. Anibal |

    What's the current interest rate for personal loans? <a href=" https://matrixglobal.net.id#succeed ">kamagra</a> He has proposed the creation of a new company that could buyFisher for $40 per share by issuing bonds to shareholders, andthen distribute $36 in cash and one share of the new company toeach Fisher shareholder.

  25. Marshall |

    How much is a First Class stamp? http://vvasoftware.com levitra Duma speaker Sergei Naryshkin said the summit, which had been planned for sometime next week, had been cancelled after House of Representatives Speaker John Boehner and Senate Majority Leader Harry Reid both refused to meet the Russian delegation.

  26. Jeffrey |

    Could you tell me my balance, please? http://ttstaller.com cialis The AGPC managed to trim the loss for last year's Australian MotoGP - which it termed "government investment" in its annual report - to A$5.95 million from the previous year's A$6.59 million, a decrease of about 10 percent.

  27. Arturo |

    Do you know the number for ? https://matrixglobal.net.id cialis Although I didn’t make it to Rio, I recently attended a major national convention where—amidst the expansive venue and more than 4,300 attendees—I too felt a connection!  While many factors clicked to create the zeal factor, three lead the charge, converting the grand-scale General Assembly of YMCAs into an exhilarating personal experience.

  28. George |

    Could I order a new chequebook, please? http://ttstaller.com cipro "After it had been tilled, with all the bottles, bags of refuse, pipes, plastic and rocks removed, the earth level sank considerably but it was boosted by bags of good earth and six giant sacks of manure from the local horse club.

  29. Lewis |

    Lost credit card http://ttstaller.com cialis The SEC claims Fabrice Tourre tricked investors into backing a sub-prime mortgage vehicle called Abacus. The Frenchman, who refers to himself as Fabulous Fab, has denied the charges. But the lawsuit, which is still being tried in Manhattan's southern District Court, has become a focal point for those seeking to apportion blame for the financial crisis.

Сэтгэгдэл үлдээх